سر مىزند ) . « 1 » پس معلوم مىشود كه انسان در آتشى معذب مىشود ، كه خودش افروخته ، و اين جمله كه مورد بحث ما است ، نظير جمله ايست كه قرآن كريم در باره بهشتيان فرموده ، و آن اينست : ( * ( كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً ، قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ ، وَأُتُوا بِه مُتَشابِهاً ) * ، از ميوه هاى بهشت بهر رزقى كه مىرسند ، ميگويند اين همان است كه قبلا هم روزيمان شد و آنچه را كه بايشان داده مىشود شبيه با توشه اى مىيابند ، كه از دنيا با خود برده‌اند ) . « 2 » چه ، هم از جمله مورد بحث و هم از اين آيه بر مىآيد : آدمى در جهان ديگر ، جز آنچه خودش در اين جهان براى خود تهيه كرده چيزى ندارد ، هم چنان كه از رسول خدا ( ص ) هم روايت شده كه فرمود : ( همانطور كه زندگى مىكنيد ، ميميريد ، و همانطور كه ميميريد ، مبعوث ميشويد ) تا آخر حديث . « 3 » هر چند ميان دو طائفه ، اين فرق هست ، كه اهل بهشت را علاوه بر آنچه خود تهيه كرده‌اند ميدهند ، چون قرآن مىفرمايد : ( لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَلَدَيْنا مَزِيدٌ ، هر چه بخواهند در اختيار دارند ، و نزد ما بيش از آن هم هست ) . « 4 » و اما كلمه ( حجارة ) ، مقصود از اين كلمه ، در جمله * ( ( وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجارَةُ ) ) * همان سنگهايى است كه بعنوان بت مىتراشيدند ، و مىپرستيدند بشهادت اينكه در جاى ديگر فرموده : ( إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه حَصَبُ جَهَنَّمَ ، شما و آنچه مىپرستيد هيزم جهنميد ) « 5 » ، چون كلمه حصب نيز به همان معنى وقود است . * ( ( وَلَهُمْ فِيها أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ ) ) * كلمه ( ازواج ) قرينه ايست كه دلالت مىكند بر اينكه مراد به طهارت طهارت از همه انواع قذارتها و مكارهى است كه مانع از تماميت الفت و التيام و انس مىشود ، چه قذارتهاى ظاهرى و خلقتى ، و چه قذارتهاى باطنى و اخلاقى . بحث روايتى مرحوم صدوق روايت كرده كه شخصى از امام صادق ( ع ) معناى اين آيه را پرسيد ، فرمود : ازواج مطهرة ، حوريانى هستند كه نه حيض دارند و نه حدث . « 6 » مؤلف : و در بعضى روايات طهارت را عموميت داده ، و به معناى برائت از تمامى عيبها و مكاره گرفته‌اند .

--> 1 - سوره حمزه آيه 7 . 2 - سوره بقره آيه 25 . 3 - الكامل فى التاريخ لابن الاثير ج 2 ص 61 به عبارت لتموتن كما تنامون و لتبعثن كما تستيقظون و بحار جلد 7 ص 47 ح 1 . 4 - سوره ق آيه 35 . 5 - سوره انبياء آيه 98 . 6 - من لا يحضره الفقيه فضيه ج 2 ص 50 ح 4 .